जत्रो हा’लेनि पस्छ मज्जाले ,अनुभब गरिसकेको छु :सिधा साधा केटा पाए बोइफ्रेन बनाउछु

रामेछाप खबर संवाददाता

काठमाडौं ।

कुनैबेला भनिन्थ्यो, मो’टोघाटो हुनुपर्छ । खा’इलाग्दो हुनुपर्छ । अहिले जमाना स्लिमको छ । ग्या’जेट्स मात्र होइन, ज्या’न पनि स्लिम नै खोजिन्छ । किन त ? किनभने अहिले मो’टोपनले ‘खा’नदानी’को होइन, रो’गको संकेत गर्छ । मो’टोपनको अहिले थुपै्र सा’इड इ’फेक्ट देखिएको छ । प’हिलो, यसले ज्या’नलाई भ’द्दा देखाउँछ । ज्यान फु’र्तिलो, छ’रितो र चु’स्त हुँदैन । दोस्रो, अहिलेको ज’मानामा व्य’क्तित्वको खास महत्व छ । यस्तो अवस्थामा भ’द्दा श’रीर आफैमा व्य’क्तित्वको बा’धक हो । यस्तो श’रीरमा न लुगा सुहा’उँछ ? न समग्र श’रीरको बा’न्की मिल्छ । तेस्रो, मो’टो श’रीर हुनु भनेको श’रीरमा अ’तिरिक्त बो’सोको भ’ण्डार हुनु हो । यसले र’क्तनलीहरुलाई थप साँ’घुरो बनाउँछ । मु’टु, क’लेजो, मृ’गौलाको कार्य-संचालनमा अवरोध पुर्‍याउँछ । यसले अनेक किसिमको रो’ग निम्त्याउँछ । जस्तो कि, उ’च्च र’क्तचाप, म’धुमेह, को’लोस्टोर आदि । मो’टोपन हुनुको सबैभन्दा ठूलो बे’फाइदा भनेकै संभावित रो’गको भ’य हो । मो’टोपनले रो’गलाई जन्म दिन्छ । अहिले अ’धिकांशलाई यसको हेक्का छ । त्यसैले ज्या’न बढाउने होइन, घ’टाउने चक्करमा लागेको देखिन्छ । अर्थात श’रीरलाई चु’स्त र छ’रितो बनाउने ध्याउन्नमा लागेको देखिन्छ । तर, यसका लागि समु’चित तरिका के हो त ? कतिलाई थाहा नहुन सक्छ । किनभने मो’टोपन घ’टाउने चक्करमा रहेकाहरुले आफ्नो खानामा क’टौती गरिरहेका हुन्छन् ।

खाना नखाएपछि मो’टो भइदैन । एक हिसाबले कुरा ठिक हो । तर, श’रीरलाई विभिन्न किसिमको पो’षण तत्व आवश्यक हुन्छ । ति पो’षक त’त्वको स्रोत भनेकै खानेकुरा हुन् । यदि खानेकुरा नै नखाने हो भने शरी’रमा पो’षण पुग्दैन । त्यसले अर्को रो’ग निम्त्याउँछ । मो’टोपन घ’टाउनका लागि व्यायाम गर्नेहरु पनि छन् । मो’टोपन घ’टाउन मात्र होइन, श’रीरलाई स्व’स्थ्य र त’न्दुरुस्त राख्न व्या’याम अनिवार्य छ । यद्यपी व्या’याम गर्ने भन्दैमा ज’थाभावी व्या’याम गर्नु उचित हुँदैन । आफ्नो श’रीरको अ’वस्था, उमेर आदिलाई ख्याल गरेर उचित किसिमको व्या’याम गर्नुपर्छ । मो’टोपन घ’टाउने चक्करमा कतिपयले औ’षधी सेवन गर्छन् । कतिपय विज्ञापनको पछि लागिरहेका छन् । उ’पचारद्वारा मो’टोपन घ’टाउने भन्दै शहरका गल्ली गल्लीमा क्लि’निकहरु खुलेका छन् । त्यस्तै कतिपय उत्पादन बजारमा ल्याइएको छ । यसले मो’टोपन घ’टाउने होइन, बरु श’रीरलाई थप रो’गको शि’कार बनाउन सक्छ ।

कसरी घ’टाउने त ? कुनैपनि स’मस्याको निदान खोज्नुअघि त्यसको कारण खोज्नुपर्छ । के कारणले मो’टोपन बढेको हो ? कतिपयको मो’टोपन वं’शानुगत हुन्छ । बाबुबाजे मो’टा छन् भने छो’राछोरीमा त्यसको गुण सर्छ । कतिपयलाई था’इराइड जस्ता रो’गको कारण मो’टोपन बढ्छ । कतिपय औ’षधीको से’वनले पनि मो’टोपन बढ्छ । अहिलेको आम स’मस्या भनेको ग’लत खा’नपान र निस्त्रिmय दिनचर्या हो । विभिन्न किसिमको प्र’शोधित खानेकुरा से’वन गर्ने, शारी’रिक श्रम नगर्ने हाम्रो प्रवृत्ति नै मो’टोपनको कारण बनिरहेको छ । कसरी घटा’उने मो’टोपन ? मो’टोपन घटा’उनका लागि सन्तुलित, स्व’स्थ्य र अ’नुशासित जीवनशैली पहिलो सर्त हो । १. खाना घ’टाउने होइन । बरु, स्व’स्थ्य एवं पो’षणयुक्त खानेकुरा सेवन गरौं । ताजा र मौसमी फलफूल, सागसब्जीमा जोड दिनुपर्छ । यस्ता खानेकुराले श’रीरलाई आवश्यक पोषण प्रदान गर्छ । श’रीर स्व’स्थ्य हुन्छ । २. बजारमा पाइने प्र’शोधित खानेकुरा, जं’कफूड, चिल्लो-चा’प्लो खानेकुराले मो’टोपन बढ्छ । यस्ता खानेकुरा पूर्ण रुपमा त्या’गौं । ३. दिनमा एक वा दुई छाक मात्र खाने होइन । दिनभरमा तीन/चार छाक खानेकुरा खाने । तर, हरेक पटकमा थोरै थोरै खाने गरौं । एकै पटकमा धेरै खानेकुरा सेवन गर्दा त्यसले मोटोपन बढाउँछ । ४. सकेसम्म ता’रेको, भु’टेको, म’सलेदार खानेकुरा होइन, उसिनेको खानेकुरा सेवन गरौं । सागसब्जी उ’सिनेको खान सकिन्छ । सागसब्जीको रस से’वन गर्न सकिन्छ । फलफूल वा स’लादको मात्रा बढाउन सकिन्छ । मो’टोपन घ’टाउने प्रभावकारी उपाय हुन् यी । ५. दि’नचर्या सन्तुलित हुनुपर्छ, अनु’शासित हुनुपर्छ । बिहान चाडै उठ्ने, व्या’याम गर्ने गरौं । बेलुकी चाडै सुत्ने गरौं । रा’ती लामो समयसम्म बस्दा भोक लाग्छ । खानेकुरा खाइन्छ । त्यसले श’रीरमा अतिरिक्त खानेकुरा भ’ण्डारण हुनुपुग्छ, जो मो’टोपनको कारण बन्छ । ६. शा’रीरिक श्रम गरौं । एकै ठाउँमा लामो समय बस्ने नगरौं । केही न केही शा’रीरिक क्रिया गरौं । कार्यलय वा घरमा बस्दा पनि उठ्ने, हिँड्ने गरौं । ७. विहानको स’मयमा व्या’यामको लागि छुट्याउनुपर्छ । बिहान ३५ मिनेटदेखि ४५ मिनेटसम्म निरन्तर व्यायाम गरौं । हिँडौं ।८. म’दिरापान र त्यससँग गरिने स्न्या’क्सले मोटोपन बढ्छ । यस्ता खानेकुरा त्या’गौं ।

नोट: माथि उल्लेखित स्वा’स्थ्य सम्बन्धी जानकारीहरु विभिन्न अनलाइन तथा पत्र-पत्रिकाहरुबाट साभार गरिएको हो । मानिसको शारिरिक अवस्था र समय अनुसार पनि माथि उल्लेखित कुराहरुको उपलब्धी फरक पर्छ । सम्पुर्णरुपमा यहि कुरामा मात्रै भर नपर्नुहोला । माथि उल्लेखित कुराहरु प्रयोग गर्दा तपाईको स्वा’स्थ्यमा थप खराबी देखिए, कृपया तुरुन्त रोकेर स्वा’स्थ्यकर्मीहरुसँग सल्लाह लिनुहोस् । साथै तपाईलाई यो जानकारी कस्तो लाग्यो ? हाम्रो जानकारीहरु अरुलाई पनि देखाउन कृपया सेयर गर्नुहोला । तपाइको एक सेयरले थाहा नभएकाहरुले ज्ञान पाउछन भने हामीलाई पनि सहयोग मिल्नेछ ।

तपाईको समाचार, लेख /रचना वा सुझाव र प्रतिक्रिया भएमा hamrosandesh@yahoo.com मा पठाउनुहोला ।