अफ्रिकामा कोरोना संक्रमण कम हुनु रहस्यमय

रामेछाप खबर संवाददाता

काठमाडौं, १९ भदौ ।
गरिबी, बाक्लो बसोबास र कमजोर स्वास्थ्य प्रणाली भएको अफ्रिकामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को महामारी अन्य क्षेत्रमा भन्दा बढी फैलिने अनुमान थियो ।
ब्राजिल तथा अरु दक्षिण अमेरिकी मुलुकमा फैलिएको कोरोना संक्रमणले गरिबी र बाक्लो बसोबास भएको मुलुकमा कोरोना भाइरसको संक्रमण बढी देखिने पुष्टि गरिसकेको थियो ।

अत्याधिक भिडभाडयुक्त बस्ती, सरसफाइको कमी मात्र नभई एउटै कोठामा धेरै मानिस बस्ने भएकाले भौतिक दुरी असम्भव हुनेजस्ता समस्या अफ्रिकामा सामान्य हो ।
त्यसैले विगत केही समयदेखि नै स्वास्थ्य विशेषज्ञहरुले अफ्रिकाको गरिबी भेग र सहरी समुदायमा तीव्र गतिमा कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिन सक्ने चेतावनी दिँदै आएका थिए । ‘त्यहाँको जनघनत्व सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष हो । र, भौतिक दुरी कायम गर्नसक्ने अवस्था छैन भने संक्रमण फैलिन्छ’, दक्षिण अफ्रिकाको कोभिड–१९ बारे परामर्शदाता टोलीका प्रमुख सलिम अब्दूल करिम बताउँछन् ।

तर, अहिले विश्वका अन्य स्थानको तुलनामा अफ्रिका कोरोना महामारीबाट कम प्रभावित देखिएको छ ।

अफ्रिकामा पछिल्लो एक सातामा दैनिक नयाँ संक्रमितको संख्या औसतमा ३० हजार भन्दा कम छ । दैनिक संक्रमितको संख्या पनि अगष्टमा उच्च विन्दुमा पुगेसँगै अहिले घट्दो क्रममा छ । जबकी मध्यपूर्वबाहेक अन्य क्षेत्रमा पछिल्लो एक सातामा दैनिक नयाँ संक्रमितको संख्या ३० हजारभन्दा बढी छ ।

अफ्रिकामा अहिलेसम्म १२ लाख ७५ हजारभन्दा धेरै व्यक्ति कोरोनाबाट संक्रमित भएका छन् । उनीहरुमध्ये ३० हजार ६१७ जनाको मृत्यु भएको छ भने १० लाख १४ हजार कोरोनामुक्त भएका छन् । यसमध्ये आधा संक्रमित र मृतक दक्षिण अफ्रिकामा मात्र छन् ।

त्यसो भए भिडभाडयुक्त बसोबासमा कोरोना संक्रमण कसरी नियन्त्रित रह्यो ? मृत्युदर कसरी कम रह्यो ? यो खोजीको विषय बनेको छ ।

‘यो रहस्य हो’

कोरोना भाइरसको महामारीको सुरुवातमा सबै विशेषज्ञहरुले महामारीको सबैभन्दा बढी जोखिम अफ्रिकालाई रहेको बताएका थिए । दक्षिण अफ्रिकाका वरिष्ठ संक्रामक रोग विशेषज्ञ सबिर माधी भन्छन्, ‘मलाई लाग्थ्यो कि हामीहरु ठूलो संकटमा गइरहेको छौँ ।’

त्यतिबेलाको सबैभन्दा आशावादी आकलन नै अफ्रिकाको राष्ट्रिय अस्पताल र महादेशको सबैभन्दा विकसित स्वास्थ्य प्रणाली नै छिटै बिरामीको चाप थेग्न नसक्ने अवस्थामा पुग्छन् भन्ने थियो ।

यद्यपि अहिलेसम्मको अवस्थामा दक्षिण अफ्रिकामा देखिएको संक्रमणको पहिलो लहरमा कोरोना भाइरसको कारण मृत्यु हुनेको संख्या बेलायतको तुलनामा सात गुणा कम देखिएको छ ।

दक्षिण अफ्रिकाको आधिकारिक तथ्यांकमा सबै संक्रमित र मृतक समावेश छैनन् भनेर मान्ने हो भने पनि यहाँको अवस्था अन्य स्थानको तुलनामा राम्रो छ । अफ्रिकाका धेरैजसो भागमा अस्पतालका बेडहरु खाली नै छन् । साथै यी क्षेत्रमा यसअघि आकलन गरिएअनुसार कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिएको छैन भने विश्वका अन्य क्षेत्रको तुलनामा यहाँको कोरोना भाइरसको संक्रमण दर पनि निकै कम छ ।

‘अधिकांश अफ्रिकी मुलुकमा कोरोना भाइरसको संक्रमण उत्कर्षमा पुगेको छैन । किन भन्ने मैले बुझ्न सकेको छैन’, प्राध्यापक डा. करिम भन्छन् । उनको यो भनाइमा माधी पनि सहमत छन्, ‘यो एक रहस्य हो । यो पूर्णरुपमा अविश्वसनीय छ ।’

विशेषज्ञहरुले अफ्रिकामा संक्रमणदर निकै कम हुनुको कारण युवा जनसंख्या बढी भएकाले हुन सक्ने बताएका छन् । अफ्रिकाको जनसंख्याको औसत उमेर युरोपको भन्दा झण्डै आधा छ । अफ्रिकामा ८० वर्षभन्दा बढी उमेरका मानिसको संख्या निकै कम छ । त्यसैले पनि कोरोना भाइरसको असर कम देखिएको हुनसक्छ ।

टोनी ब्लेयर इन्स्टिच्युट फर ग्लोबल चेन्जका क्षेत्रीय निर्देशक टिम ब्रुमफिल्ड भन्छन्, ‘उमेर सबैभन्दा जोखिम हुने महत्वपूर्ण पक्ष हो । युवा जनसंख्याले अफ्रिकालाई बचाइरहेको छ ।’

यद्यपि जसरी महामारी बढ्दै गएको छ र संक्रमितको संख्या थपिँदै गएका छन्, यी सबैलाई विश्लेषण गर्दा यो महादेशले कोरोना भाइरसविरुद्ध पाएको सफलतामा जनसंख्यालाई मात्र कारण मान्न नहुने जानकारहरु बताउँछन् । ‘उमेर त्यति ठूलो कारक पनि होइन’, प्राध्यापक करिम भन्छन् ।

सुरुवातमा दक्षिण अफ्रिका र अन्य अफ्रिकी मुलुकमा लगाइएको कडा लकडाउनले कोरोना भाइरस नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो । साथै मास्क र अक्सिजनको व्यवस्था गर्नुपर्ने स्पष्ट सन्देशले पनि यसमा सहयोग गर्‍यो ।

साथै अफ्रिकालाई उचाइ र न्यानो तापक्रमको पनि फाइदा पुगेको केहीले बताएका छन् । केही विशेषज्ञहरुले भने अझै अफ्रिकामा कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिन बाँकी रहेको बताएका छन् ।

स्रोत : बीबीसी

तपाईको समाचार, लेख /रचना वा सुझाव र प्रतिक्रिया भएमा hamrosandesh@yahoo.com मा पठाउनुहोला ।